Χάθηκε μια λαμπερή χάντρα από το δασόκτημα Συγγρού

Δημοσιεύουμε από την Αμαρυσία της 03-03-2012

 Το τρισαιωνόβιο πουρνάρι ή τρισαιωνόβια βελανιδιά

 Γράφει ο Δημήτρης Mασούρης

 

«Συγκλονισμένοι οι περιπατητές και οι φίλοι του δάσους Συγγρού

αντίκρισαν σήμερα το πρωί το αποτρόπαιο θέαμα

μιας τεράστιας βελανιδιάς (αρίας) ηλικίας άνω των 300 ετών,

η οποία εντελώς αναίτια κόπηκε και τεμαχίστηκε»

 

Οι ασχολούμενοι ειδικά με τη δασοκομία, τον τύπο αυτό του δέντρου της βελανιδιάς – της δρυός, ονομάζουν δρυς η αρία (=αριά, αριός, αρέα).

Μια τέτοια βελανιδιά τρισαιωνόβια βρισκόταν δίπλα από τη μεγάλη ποτιστική στέρνα του δασοκτήματος κοντά στο δρόμο, που οδηγούσε στο παλάτι του Τσιγκρού (=Συγγρού). Αυτό το δέντρο για ανεξήγητη αιτία μετράει τώρα το ύψος του σα στύλος (κίονας αρχαίου ναού με μισοκομμένους τους σπονδύλους του) πεσμένο πάνω στο μαλακό χώμα. Είναι στο ανοιχτό σημείο και συγκεκριμένα εκεί, που ο Συγγρός και αργότερα η Γεωργική Εταιρεία είχε το φυτώριο των λαχανικών με τα τελάρα και τοποθετούσε την κοπριά από το βουστάσιο, το ορνιθοτροφείο, το χοιροτροφείο και το ποιμνιοστάσιο. Ήταν μια περιοχή το χειμώνα ζεστή. Καλυπτόταν σχεδόν από την υπερύψηλη βελανιδιά, που έδινε προστασία στα σπορικά, τα οποία ζεσταίνονταν και από τους ατμούς της κοπριάς. Ήταν ένα δέντρο, που ανήκε πλέον στο μουσείο της φύσης.

Αυτή τη μεγάλη βελανιδιά διαβάσαμε στην Αμαρυσία , ότι την έκοψαν. Τρέξαμε αμέσως στον τόπο του εγκλήματος και διαπιστώσαμε το μέγεθος της απερισκεψίας. Δε μπορέσαμε να καταλάβουμε τους λόγους της κοπής του δέντρου. Εκεί, που βρισκόταν, δεν εμπόδιζε άλλα δέντρα. Η παρουσία της δήλωνε, όπως και άλλα παρόμοια δέντρα στο δάσος, τα χρόνια της ηλικίας της, που απαιτούσαν σεβασμό. Μας γέμισε θλίψη και κατήφεια η θέα της. Γεμίσαμε ερωτηματικά για την κοπή της. Συγκλονιστήκαμε από συναισθήματα αποτροπιασμού, φρίκης και αποστροφής. Τι πράσινη ανάπτυξη; Αναλογιστήκαμε. Ένα απλό κλάδεμά της θα το δικαιολογούσαμε. Για τα δέντρα του δάσους Συγγρού έχουμε πάμπολλες παιδικές αναμνήσεις.

Σαράντα πέντε χρόνια μέσα στο δασόκτημα –αγροκήπιο Αναβρύτων– δασοφύλακας ήταν ο Στάμος Μασούρης πατέρας μου– τοποθετημένος εκεί από την Ιφιγένεια Συγγρού και με πρόταση του Ανδρέα Συγγρού – συζύγου της, όταν το 1896 μετά τους Ολυμπιακούς, κάλεσε ο μεγάλος ευεργέτης σε γεύμα τους ολυμπιονίκες στο Μαραθώνιο Μαρουσιώτες: Σπύρο Λούη – Λευτέρη Παπασυμεών Στάμο Μασούρη. Ο Συγγρός άκουσε τους συνδαιτυμόνες του και πραγματοποίησε τις θελήσεις τους. Ο πατέρας μου ζήτησε να δουλέψει μέσα στο κτήμα. Πράγμα που έγινε αποδεκτό.

Όλοι μας, ο πατέρας, η μάνα και τα οκτώ αδέλφια μου ζήσαμε μέσα στο κτήμα και παρόλο, που ο πατέρας μου είχε περιουσία πατρική και μητρική, αφοσιωθήκαμε σ’ αυτό και δεν το ξεχωρίσαμε από τα δικά μας κτήματα.

Την εποχή της υπηρεσίας του πατέρα μου στο αγροκήπιο με την Ιφιγένεια Συγγρού και αργότερα με τους προέδρους της Ελληνικής Γεωργικής Εταιρείας αείμνηστους: Παν. Δεκάζο, Γερ.Τρουπάκη και Β. Κριμπά, δε σημειώθηκε η παραμικρή βλάβη. Ο πατέρας μας αποτέλεσε μοχλό εμπιστοσύνης απέραντης. Η Ιφιγένεια τον ήθελε έμπιστο σωματοφύλακά της να κοιμάται κάτω από το ανατολικό δωμάτιο της έπαυλής της–φοβόταν μήπως ληστές ρίξουν ανεμόσκαλα να ανέβουν– αλλά και οι πρόεδροι της Γεωργικής Εταιρείας τον εμπιστεύονταν απόλυτα. Στην εποχή του κανείς δεν τόλμησε να πειράξει τα δέντρα ή να αφαιρέσει κάτι από το κτήμα. Όλη μέρα ήταν στο πόδι. Άπειρες φορές περιερχόταν το δασόκτημα. Ήταν ο άγρυπνος φρουρός του. Όταν ηχούσε η σφυρίχτρα του, δήλωνε την παρουσία του, απλώνοντας παντού το φόβο για τυχόν ενδεχόμενη σύλληψη του επιχειρούντος ενάντια στο κτήμα βλάβη. Αγάπησε το κάθε τι μέσα στο δάσος: δέντρα, κτίσματα, δρόμους, αλώνια, λιατρίβια, στέρνες, αποθήκες, αλευρόμυλους, πηγάδια κλπ. και την αγάπη αυτή με την ιστορία του καθένα μετέδωσε και σε μας.

Και ήρθαν καιροί δύσκολοι. Πόλεμοι, κατοχές, εμφύλιες συγκρούσεις κ.ά. Ο πατέρας μου μέσα στο αγροκήπιο άγρυπνος φύλακας να περιφρουρεί την περιουσία του αγροκηπίου με κίνδυνο της ζωής του, να προσέχει τα κτίρια, τα πεύκα, τα κυπαρίσσια, τα πουρνάρια, τις βελανιδιές –από τα ήμερα βελανίδια, που καβούρντιζαν, φτιάχνανε το 1941 καφέ και πίνανε– τα σκίνα, τις ελιές κλπ. από ενδεχόμενη καταστροφή, υλοτόμηση, ξύλευση, κίνδυνο πυρκαγιάς κ.ά. Η φύλαξη του κτήματος από το Στάμο Μασούρη είχε παρομοιαστεί με το μυθολογικό τρομερό φύλακα Κέρβερο.

Στο αρχείο μου υπάρχει μια ένορκη κατάθεση στο συμβολαιογραφείο Βόντα τριών Μαρουσιωτών αντιστασιακών για έκδοση σχετικής σύνταξής τους, που ομολογούν ότι το δασόκτημα Συγγρού το φύλαγε ο Κέρβερος Μασούρης. Καμιά ζημιά στα κτίρια, καμία πυρκαγιά, καμιά κοπή δέντρου δε σημειώθηκε τη φοβερή εκείνη εποχή.

Προσωπικά θλίβομαι για την πολύτιμη βελανιδιά. Δεν πιστεύω, να ειπωθεί πως αρρώστησε ένα τετράγερο δέντρο. Ό,τι και να φυτευτεί στη θέση του δεν μπορεί ν΄αναπληρώσει την αίγλη και το μεγαλείο του δέντρου, που συμβόλιζε την ιερή δύναμη του Δία στην αρχαιότητα – βασιλική δρυς, για να θυμηθούμε και λίγο Παπαδιαμάντη.

Κάθε δέντρο, ιδιαίτερα αυτά τα μεγάλα μέσα στο δασόκτημα, κουβαλάνε την ιστορία τους, τους θρύλους τους, τις παραδόσεις τους και πέρασαν στα παραμύθια των Μαρουσιωτών. Έπειτα, πού είναι οι υποσχέσεις παλαιότερα για αποκατάσταση, όταν κόπηκε ο ιστορικός ήμερος πεύκος, που καθόταν ο βασιλιάς Κωνσταντίνος, γιος του Γεωργίου Α΄, και σχεδίαζε με το μπαστούνι του στο χώμα του; Πού είναι η ήμερη βελανιδιά κοντά στον περιστεριώνα της Στάσας, που λέγανε πως στη ρίζα του καθόταν ο Αράπης και κάπνιζε, όπως τον είχε δει ο γελαδάρης Αγησίλαος; Πού είναι η κουμαριά, που καθόταν στη ρίζα της ο βασιλιάς Αλέξανδρος με την Ασπασία; Πού είναι το αιωνόβιο σκίνο, που βγαίναν τα καλικαντζάρια, πού είναι ο πευκώνας στα Καισάρια, που φιλοξενούσε τις ξωθιές; Πού είναι τα πουρνάρια, που η θυρωρίνα Μπακακέα οραματιζόταν το καλοκαίρι του 1939 όλο τον πόλεμο του 1940 και τη γερμανοϊταλική κατοχή σαν άλλη Κασσάνδρα, χωρίς να γίνεται πιστευτή από τους ανθρώπους του κτήματος; Φυτεύτηκε ξανά τίποτε απ’ αυτά; Είναι αποτρόπαιο αυτό, που συνέβη για μας τους Μαρουσιώτες. Αλήθεια γιατί έγινε αυτό; Υπάρχει δικαιολογία βάσιμη και αξιόπιστη;

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.