NEA ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΝΑ ΑΠΟΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΘΟΥΝ ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Να αναθεωρηθεί το περίφημο Άρθρο 24, ώστε να περιφρουρηθεί καλύτερα το περιβάλλον και να αντιμετωπιστούν ακραίες καταστάσεις που εμποδίζουν σήμερα την αξιοποίηση της ιδιωτικής περιουσίας ενός απλού ανθρώπου, όσο και της περιουσίας του Δημοσίου. Και να ενισχυθεί έτσι και η Γεωργία και η Κτηνοτροφία, αλλά και να ενισχυθεί και η ίδια η δασική προστασία≫.

Πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, Προσυνέδριο Ν.Δ. στο Ναύπλιο 16/6/2013
http://www.primeminister.gov.gr/2013/06/16/12226

Το παραπάνω απόσπασμα είναι από την ομιλία του Πρωθυπουργού στο Ναύπλιο στις 16
Ιουνίου 2013, αλλά δεν του δόθηκε ιδιαίτερη σημασία από τα ΜΜΕ.
Το Άρθρο 24 του Συντάγματος, που θέλει να αναθεωρήσει η κυβέρνηση έχει αποτελέσει τη βάση θετικών αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας για την προστασία του Περιβάλλοντος και του Πολιτισμού, οι οποίες όμως αξιολογούνται ως αρνητικές από εκείνους που αδιαφορούν ή που κερδοσκοπούν λεηλατώντας τη φύση.
Αποτελεί θεμέλιο λίθο της εθνικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας και οργανώνει την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος γύρω από τρεις βασικούς άξονες:
α) την προστασία των δασών
β) τη χωροταξία και
γ) την πολεοδομία, τις οποίες καθιστά υποχρέωση του κράτους προς τον πολίτη και στις οποίες θέτει ως απαραβίαστο όριο τη διαφύλαξη του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος.

Το άρθρο αυτό έχει χαρακτηριστεί επιστημονικά πρωτοπόρο και έχει εμπλουτιστεί από τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) και ιδίως του Ε’ Τμήματός του, που έχει καταξιωθεί διεθνώς. Ο πρώην πρόεδρος της Ε.Ε. Ζακ Σαντέρ έχει χαρακτηρίσει το νομολογιακό έργο του ΣτΕ ως τομή στην προστατευτική για το περιβάλλον νομοθεσία. Ουσιαστικά δεν επιτρέπει την ανεξέλεγκτη οικονομική ανάπτυξη αμφισβητούμενων περιοχών και την εκτέλεση έργων εις βάρος του Περιβάλλοντος.
Υπενθυμίζουμε ότι και στο παρελθόν είχε επιχειρηθεί να αναθεωρηθεί το Άρθρο 24, έτσι ώστε να αλλάξει η έννοια του δάσους και να αποχαρακτηριστούν δασικές περιοχές, όμως η αναθεώρηση δεν πραγματοποιήθηκε γιατί υπήρξαν σοβαρές αντιδράσεις από τους επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς καθώς και από οικολογικές οργανώσεις. Αξίζει τον κόπο να αναφερθούμε
α) στο νόμο Δρυ του 2003 με τον οποίο επιχειρήθηκε να αλλάξει η έννοια του δάσους και να αποχαρακτηριστούν δασικές περιοχές, αλλά η ολομέλεια του ΣτΕ τον έκρινε αντισυνταγματικό βάση του Άρθρου 24 του Συντάγματος
β) στην κατάθεση πρότασης αναθεώρησης άρθρων του Συντάγματος από την τότε κυβέρνηση τον Μάιο του 2006, μεταξύ των οποίων και του άρθρου 24.

Η πρόταση της: … η νομολογία, ερμηνεύοντας το άρθρο 24 σε συνδυασμό με το άρθρο 117 παράγραφος 3 και κάνοντας σημαντική προσπάθεια να περισώσει το δασικό πλούτο της Χώρας, είχε οδηγηθεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε ανελαστικές παραδοχές σε ό, τι αφορά τις δασικές εκτάσεις, που παραγνώριζαν πραγματικές καταστάσεις διαμορφωμένες εδώ και δεκαετίες, μην εξυπηρετώντας πάντοτε το δημόσιο συμφέρον με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και καταλήγοντας συχνά σε ανεπιεικείς λύσεις.

Έτσι γίνεται άλλη μια προσπάθεια από τον πρωθυπουργό για αναθεώρηση του Άρθρου 24. Η πρότασή του θα βρει ένθερμους υποστηρικτές ανάμεσα σε όσους πιστεύουν ότι η συνταγματική προστασία των δασών είναι ανελαστική και εμποδίζει την οικονομική ανάπτυξη και την αξιοποίηση της δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας. Αυτό φαίνεται και από την τοποθέτηση του πρόεδρου της Ένωσης Οικοδομικών Συνεταιρισμών που υποστηρίζει ότι η προστασία του περιβάλλοντος εμποδίζει την οικονομική ανάπτυξη. Δήλωσε πως η άποψη του ΣτΕ ότι τόσο το δάσος, όσο και η δασική έκταση δεν μπορεί να αλλάξουν ποτέ χαρακτήρα, ακόμα κι αν πρόκειται για μια έκταση άγονη, με άγρια χαμηλή βλάστηση, εμπόδισε την οικιστική αξιοποίηση μεγάλων δημοσίων εκτάσεων.
Όμως η πρόταση έχει εξίσου ένθερμους πολέμιους, ανάμεσα σε όσους υποστηρίζουν ότι η αναθεώρηση του Άρθρου 24 έχει ως στόχο να προωθηθούν μαζικοί αποχαρακτηρισμοί και να παραδοθούν προς πάσα χρήση δικαιώνοντας τους καταπατητές της δημόσιας περιουσίας, να οδηγήσει στην απώλεια δημοσίων εκτάσεων και στην καταστροφή σημαντικών οικοσυστημάτων.
Σύμφωνα με τους δασολόγους και τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι δασικές εκτάσεις, που καλύπτονται από αραιά δενδρώδη ή θαμνώδη βλάστηση έχουν μεγάλη οικολογική αξία και γι’ αυτό συχνά φιλοξενούν τύπους οικοτόπων που προστατεύονται από την κοινοτική νομοθεσία, καθώς και βιοτόπους απειλούμενων ή και ενδημικών ειδών. Όμως αυτές οι εκτάσεις συνήθως αντιμετωπίζονται με απαξιωτικό τρόπο, ως άγονες εκτάσεις υποδεέστερης αξίας.
Οι πιέσεις που ασκούνται για την αναθεώρηση του Άρθρου 24 έχουν απώτερο σκοπό να θυσιάσουν πολύτιμα οικοσυστήματα στο βωμό του κέρδους και της αλόγιστης οικιστικής ανάπτυξης. Αν συμβεί αυτό, η αισθητική του ελληνικού τοπίου θα παραμορφωθεί ανεπανόρθωτα καθώς σε κάθε ακρογιαλιά, σε κάθε βουνοπλαγιά θα απλώνονται τουριστικά συγκροτήματα, παραθεριστικοί οικισμοί και βιομηχανικές εγκαταστάσεις.
Ανεξάρτητα από τις προθέσεις της κυβέρνησης στο ζήτημα της αναθεώρησης του Άρθρου 24, είναι σίγουρο ότι δεν μπορεί να τεθεί ζήτημα αλλαγής του ορισμού του τι είναι δάσος και του τι είναι δασική έκταση, καθώς αυτό θα ακύρωνε όλη την προσπάθεια σύνταξης δασικών χαρτών, τη στιγμή που είναι μνημονιακή υποχρέωση.
Το ίδιο ισχύει και για τις προστατευόμενες εκτάσεις, οι οποίες προστατεύονται και από την κοινοτική περιβαλλοντική νομοθεσία. Σύμφωνα με αποκαλύψεις σε εφημερίδες, η κυβέρνηση αναζητεί τρόπο νομιμοποίησης αυθαιρεσιών σε δάση και δασικές εκτάσεις, προκειμένου να επιταχυνθεί η κύρωση των δασικών χαρτών. Η έλλειψη χωροταξικής πολιτικής όλα αυτά τα χρόνια είχε πολύ σοβαρές επιπτώσεις και στο φυσικό περιβάλλον και στην οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας. Για όλα αυτά, όμως, δεν έφταιγε ούτε το Άρθρο 24, ούτε το Σύνταγμα γενικότερα.
Αν αναλογιστούμε ότι είμαστε η μόνη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν έχει θεσμοθετήσει το χωροταξικό της σχεδιασμό και ότι δεν διαθέτουμε ούτε ολοκληρωμένο κτηματολόγιο, ούτε δασολόγιο (τα οποία αποτελούν επιταγές του Συντάγματος), μπορούμε να καταλάβουμε τι πραγματικά φταίει. Σ’ αυτές τις ελλείψεις οφείλεται η προβληματική ανάπτυξη και η προβληματική προστασία του περιβάλλοντος, και όχι στο Άρθρο 24 του Συντάγματος!

(Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύθηκε στο τεύχος 168 του περιοδικού της Φιλοδασικής Ένωσης Αθηνών «ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΖΩΗ»)

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.